ABD- 20.02.2026- Evrenin büyük bölümünü oluşturduğu düşünülen ancak doğrudan gözlemlenemeyen karanlık madde, gökbilimcilerin en büyük gizemlerinden biri olmaya devam ediyor. Şimdi ise araştırmacılar, neredeyse tamamen karanlık maddeden oluştuğu değerlendirilen en güçlü "karanlık galaksi" adayını tespit ettiklerini duyurdu.
CDG-2 adı verilen galaksi, Dünya'dan yaklaşık 300 milyon ışık yılı uzaklıktaki Perseus Galaksi Kümesi içinde yer alıyor. Çalışma, Toronto Üniversitesinden doktora sonrası araştırmacı Dayi (David) Li liderliğinde yürütüldü.
Yıldız kümelerinden tespit edildi
Bilim insanları karanlık galaksileri, ya hiç yıldız içermeyen ya da çok az sayıda yıldız barındıran yapılar olarak tanımlanıyor. Bu nedenle doğrudan gözlemlenmeleri son derece zor. Araştırma ekibi, galaksiyi yıldızlarından değil, 'küresel yıldız kümeleri' olarak bilinen yoğun ve küresel biçimli yıldız topluluklarından yola çıkarak tespit etti.
Bu kapsamda araştırmacılar, Hubble Uzay Teleskobu, Euclid ve Subaru Teleskobu verilerini birlikte analiz etti. Hubble gözlemlerinde birbirine yakın dört küresel yıldız kümesi belirlendi. Ardından uygulanan gelişmiş istatistiksel yöntemler, bu kümelerin etrafında son derece sönük ve dağınık bir ışımaya işaret etti.
Araştırmacılara göre bu zayıf ışıma, tek tek yıldızları ayırt edilemeyecek kadar soluk olan bir galaksinin varlığına güçlü kanıt sunduğunu belirtti.
Li, yayımlanan basın açıklamasında, "Bu, yalnızca küresel yıldız kümesi popülasyonu üzerinden tespit edilen ilk galaksi" ifadelerini kullandı. Araştırmacılar, dört kümenin CDG-2'nin tüm küresel küme popülasyonunu temsil ettiği varsayımı altında, bu kümelerin galaksinin görünür ışığının yaklaşık yüzde 16'sını oluşturduğunu belirtiyor.
'Son derece sönük bir yapı'
Bilim insanları, CDG-2'nin toplam parlaklığının yaklaşık 6 milyon Güneş benzeri yıldızın parlaklığına eşdeğer olduğunu hesapladı. Bu değer, tipik galaksilerle kıyaslandığında oldukça düşük.
Hubble verileri üst üste yığılarak analiz edildiğinde, dört kümenin çevresinde son derece dağınık ve yaygın bir ışıma tespit edildi. Aynı morfolojinin Euclid verilerinde de görülmesi, söz konusu ışımaların görüntü hatasından kaynaklanmadığını gösteriyor.
Çalışma sonuçları The Astrophysical Journal Letters'ta yayımlandı.
İlk aday değil
CDG-2'nin tespiti, daha önce gündeme gelen CDG-1 adlı başka bir aday karanlık galaksiyi de yeniden tartışmaya açtı. Araştırmacılar, CDG-1'in daha da "aşırı" bir örnek olabileceğini, hatta küresel kümeler dışında neredeyse hiç yıldız barındırmayan bir karanlık madde hâlesi olabileceğini değerlendiriyor.
Olası senaryolardan birine göre, Perseus kümesindeki diğer galaksilerle yaşanan etkileşimler CDG-2'nin yıldız oluşturan gazını zamanla sıyırmış olabilir. Küresel yıldız kümeleri ise güçlü kütleçekim bağları sayesinde bu süreçten sağ çıkmış olabilir.