ÇİN- 12.02.2026- Beyin-bilgisayar arayüzleri (BCI) uzun yıllardır bilim dünyasının gündeminde yer alıyor. Amaç, insan beyninden gelen sinyalleri doğrudan makinelerle buluşturmak. Son dönemde bu alandaki çalışmalar, yapay zeka destekli analiz sistemleri sayesinde hız kazandı.

Çin’in Chengdu kentinde kurulan Gestala adlı girişimin, beyne herhangi bir implant yerleştirmeden ultrason yoluyla beyin sinyallerini okuyabileceğini savunduğu bildirildi. Şirketin CEO’su Phoenix Peng’in, “Ultrasonun beynin tamamına erişim sağlayabileceğini düşünüyoruz” ifadelerini kullandığı aktarıldı.

Ultrasonla beyne erişim planı

Ultrason genellikle görüntüleme yöntemi olarak bilinse de, tıbbi alanda tedavi amaçlı da kullanılıyor. Örneğin odaklanmış ultrason tekniğinin bazı Parkinson hastalarında belirli hücreleri hedef alarak tedavi sağladığı biliniyor.

Gestala’nın ikinci nesil cihazının bir kask formunda tasarlandığı ve depresyon ya da kronik ağrı gibi durumlarla bağlantılı beyin bölgelerini tespit ederek hedefli uyarım verebileceğinin öne sürüldüğü belirtildi.

Ancak uzmanlar, ultrason dalgalarının kafatası tarafından bozulabildiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle beynin içinden yüksek doğrulukta veri almak, mevcut teknolojide hala önemli bir teknik engel olarak görülüyor. 

Yapay zeka destekli beyin arayüzleri yükselişte

Son yıllarda yapay zeka, beyin sinyallerinin yorumlanmasında önemli rol oynamaya başladı. Daha önce implant gerektiren bazı uygulamaların, artık başlık benzeri cihazlarla ve yapay zeka desteğiyle mümkün olabileceği ifade ediliyor.

2025 yılında Kaliforniya Üniversitesi'nde yapılan bir çalışmada, elektroensefalografi (EEG) ve yapay zekanın birlikte kullanılarak beyin sinyallerinin hareket komutlarına dönüştürülebildiği bildirildi. Çalışmaya katılan araştırmacılardan Jonathan Kao’nun, “Daha az riskli ve invaziv olmayan yöntemler geliştirmeyi hedefliyoruz” dediği aktarıldı.

Bu gelişmeler, felç veya ALS gibi hareket bozukluğu yaşayan kişilerin günlük yaşamda daha bağımsız olabilmesine yönelik umutları artırıyor.

Beyin ile makine arasındaki sınırın giderek inceldiği belirtilirken, bu dönüşümün implantlarla mı yoksa ultrason ve yapay zeka gibi invaziv olmayan yöntemlerle mi gerçekleşeceğinin henüz netleşmediği ifade ediliyor.