ÇANAKKALE_ 01.12.2025- Yeni yayımlanan veri tabanı, Ege kıyılarından İç Batı Anadolu’ya uzanan hat üzerinde ‘çapı 100 metreden büyük 483 yerleşimi’ ortaya koyuyor. Bu alanlarda Bronz Çağı’na tarihlenen çanak çömleklerin bulunması, New Scientist’in haberine göre bölgede ‘yüzyıllarca süren yoğun ve düzenli bir yaşamın’ işaretlerini sunuyor.

Bu tablo, yaklaşık ‘3 bin 200 yıl önce Doğu Akdeniz’i sarsan Bronz Çağı çöküşünde bugüne dek hep ikinci planda kalan Luvi uygarlığının kilit rol oynamış olabileceği’ görüşünü güçlendiriyor. 

‘Sıkışmış değil, güçlüydüler’

Luwian Studies Başkanı Eberhard Zangger’e göre, tarih yazımı Batı Anadolu’daki bu kültürü uzun süre ‘boşluk bölgesi’ gibi ele aldı. Oysa Mikenler ile Hititler arasında kalan bölge, ‘bağımsız ve askeri açıdan ciddi kapasiteye sahip Luvi devletlerinin’ alanıydı.

Yaklaşık 10 yıl boyunca kazı raporlarını inceleyen ve birçok alanı ziyaret eden Zangger, bugün açıklanan listeyle ilgili şunu söylüyor:

Her biri yüzlerce insanın nesiller boyunca yaşadığı alanlardan söz ediyoruz.

Türkiye yine merkezde

Yeni çalışma, Batı Anadolu’nun Bronz Çağı haritasını kökten değiştirebilir.

Elde edilen 483 yerleşimin yoğunluğu, bu bölgenin sadece ticaret yolları değil, aynı zamanda ‘Doğu Akdeniz siyasetinde etkin bir merkez’ olabileceğini gösteriyor.

Bu da Türkiye topraklarındaki arkeolojik mirasın, Bronz Çağı’na ilişkin uluslararası anlatıyı ‘bir kez daha kökten sarsma potansiyeli’ taşıdığı anlamına geliyor.

En hararetli iddia ise şu:

Zangger, bu yerleşim ağının dönem dönem birleşerek, Hititler veya Mikenlerle boy ölçüşebilecek ölçekte ‘bir siyasi birlik’ oluşturduğunu savunuyor.

Bu bakışa göre, M.Ö. 1200’lerde Hitit başkentinin yıkılışı ve Antik Mısır’a yönelik saldırılar, tarihi kaynakların “Deniz Kavimleri” dediği grupların değil, ‘Luvilerden oluşan geniş bir koalisyonun’ eseri olabilir. 

‘Truva Savaşı' bağlantısı

Zangger, Truva Savaşı efsanesinin de bu güç dengesine dair ipuçları taşıdığını düşünüyor.

On binlerce Miken askerin, Batı Anadolu’daki küçük bir kenti 10 yıl boyunca kuşatması, gerçek tarihte yaşanmış çok daha büyük bir çatışmanın ‘mitolojik yansıması’.