Her yıl mart ayı geldiğinde ekranlar aynı görüntülerle doluyor.Sosyal medya paylaşımları, reklam kampanyaları, güçlü kadın temalı mesajlar…
Bir gün boyunca kadınların değeri hatırlanıyor, başarı hikâyeleri anlatılıyor. Ancak 8 Mart geçtikten sonra geriye çoğu zaman aynı soru kalıyor: Kadın emeği gerçekten görülüyor mu, yoksa yalnızca hatırlanıyormuş gibi mi yapılıyor?
Bugünün dünyasında görünür olmak çoğu zaman dijital ekranlarla ölçülüyor.
Yeni medya düzeni, güçlü kadın figürlerini kısa videolara ve sloganlara sığdırıyor. Oysa tarihe baktığımızda kadınların yalnızca emeklerinin değil, düşüncelerinin de çoğu zaman görünmez kılındığını görüyoruz.
Felsefe tarihi bunun en çarpıcı örneklerinden biridir.
Antik çağın önemli düşünürlerinden biri olan Hypatia of Alexandria, yalnızca bir matematikçi ya da filozof değil, aynı zamanda bilgiyi özgürce savunan bir bilim insanıydı. İskenderiye’de öğrencilerine akıl yürütmeyi, sorgulamayı ve düşünmeyi öğretiyordu. Ancak düşüncenin özgürlüğü her dönemde kabul görmedi.
Hypatia, fikirlerinden ve etkisinden dolayı bir kalabalık tarafından vahşice öldürüldü. Tarih, yalnızca bir filozofun ölümünü değil; kadın aklının susturulmaya çalışıldığı bir dönemi de kaydetti.
Bu olay, kadınların yalnızca fiziksel emeklerinin değil, zihinsel üretimlerinin de tarih boyunca mücadele içinde var olduğunu gösterir. Çünkü kadın emeği sadece evde, işte ya da sosyal hayatta değil; düşünce tarihinde de çoğu zaman gölgede bırakılmıştır.
Bugün bile felsefe kitaplarının sayfalarını çevirdiğimizde erkek düşünürlerin isimleri ağırlıktadır.
Oysa Hannah Arendt totalitarizmi sorgulamış, Simone de Beauvoir kadın kimliğinin toplumsal inşasını tartışmış ve “Kadın doğulmaz, kadın olunur” sözüyle modern düşünceye yön vermiştir. Bu isimler, yalnızca akademik dünyaya değil, toplumsal farkındalığa da katkı sunmuştur.
Kadın emeğinin görünmezliği aslında yalnızca ekonomik bir mesele değildir; aynı zamanda kimin bilgisinin değerli kabul edildiğiyle ilgili felsefi bir sorudur. Tarih boyunca kadınlar üretmiş, düşünmüş, öğretmiş ve toplumu dönüştürmüştür; ancak çoğu zaman bu katkılar ana anlatının dışında bırakılmıştır.
Günümüz medyasında ise başka bir çelişki ortaya çıkıyor. Kadın figürü görünürdür ama emeği yüzeyselleştirilir.
leri hızla tüketilir, derinlik yerine hız tercih edilir. Oysa gerçek değişim, sloganlardan değil farkındalıktan doğar.
Bir öğretmen sınıfta öğrencisinin hayatına dokunduğunda, bir anne geleceği şekillendiren değerleri aktardığında ya da bir kadın toplum için gönüllü bir sorumluluk üstlendiğinde ortaya çıkan emek, istatistiklere kolayca yansımaz. Ancak toplumun gerçek taşıyıcı gücü tam da bu görünmeyen alanlarda saklıdır.
8 Mart’ın anlamı belki de tam burada ortaya çıkar: Kadınların güçlü olduğunu söylemek değil, onların emeğini ve düşüncesini gerçekten tanımak. Çünkü eşitlik yalnızca fırsat eşitliği değil, görünürlük eşitliğidir.
Bugün kendimize şu soruyu sormamız gerekiyor: Kadınları alkışlamak kolay, peki onların ürettiği düşünceye, emeğe ve sorumluluğa gerçekten alan açabiliyor muyuz?
Hypatia’dan bugüne değişen çok şey oldu; ancak kadın emeğinin görünür olma mücadelesi hâlâ devam ediyor. Dileğimiz; kadınların yalnızca bir gün hatırlanmadığı, öldürülmediği, susturulmadığı ve hayatın her alanında varlıklarıyla görüldüğü huzurlu bir toplumda yaşayabilmektir.
Gözde Şahin
Program Sunucusu-Öğretmen
